Z początkiem roku ruszył w stolicy pilotażowy program „Mediacja Frankowa”, który miał być odpowiedzią na rosnące obciążenie sądów sprawami dotyczącymi umów powiązanych z walutami obcymi.

Spory sądowe między konsumentami a bankami w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych do walut obcych, głównie franka szwajcarskiego, trwają od lat i przybierają na sile.

Ministerstwo Sprawiedliwości intensyfikuje działania mające na celu wprowadzenie nowego rozwiązania legislacyjnego, określanego jako specustawa frankowa. Projekt spotkał się jednak z szeroką krytyką, zarówno ze strony środowisk prawniczych, jak i samych kredytobiorców.

Rok 2024 okazał się przełomowy dla mBanku – instytucja odnotowała rekordowy zysk netto przekraczający 2 miliardy złotych. Wynik ten został osiągnięty mimo utrzymujących się obciążeń wynikających z ryzyka prawnego związanego z kredytami powiązanymi z frankiem szwajcarskim. Wysoka marża odsetkowa i większa sprzedaż nowych produktów finansowych pozwoliły znacząco poprawić rentowność. Liczba aktywnych kredytów frankowych spadła do około 16 tysięcy.

Problem jednak nie zniknął – pozostało blisko 40 tysięcy kredytów już spłaconych, które również mogą być przedmiotem roszczeń. Około 9% byłych kredytobiorców wniosło już pozwy, a w ostatnim kwartale 2024 roku ich liczba niemal zrównała się ze sprawami dotyczącymi aktywnych umów. W odpowiedzi na rosnące koszty procesów mBank coraz częściej rezygnuje z apelacji, co skraca czas postępowań i ogranicza narastające odsetki ustawowe.

Na koniec 2024 roku liczba zawartych ugód przekroczyła 22 tysiące i po raz pierwszy przewyższyła liczbę toczących się spraw sądowych. W części przypadków porozumienia były zawierane już w trakcie procesu, po przedstawieniu klientom korzystniejszych ofert. Jednak bank nadal nie proponuje ugód byłym kredytobiorcom, co skłania ich – podobnie jak w przypadku innych instytucji, m.in. przy produktach typu Santander Bank kredyt we frankach – do kierowania spraw na drogę sądową.

Nowością w praktyce mBanku jest dobrowolne zawieszanie spłaty rat dla klientów z aktywnymi sporami sądowymi, jeszcze przed wejściem w życie ustawy frankowej. Planowane zmiany legislacyjne mają dodatkowo usprawnić procesy – w tym automatycznie wstrzymywać spłatę rat po wniesieniu pozwu, umożliwiać przesłuchania zdalne czy przyspieszać postępowania apelacyjne.

Mimo sukcesów finansowych bank musi brać pod uwagę ryzyko kolejnej fali pozwów, zwłaszcza od posiadaczy zamkniętych umów. Jeżeli trend się utrzyma, liczba nowych spraw może sięgnąć kilkunastu tysięcy. Aktualne orzecznictwo jednoznacznie potwierdza, że roszczeń mogą dochodzić także ci, którzy kredyt już spłacili.

Pomimo imponującego wyniku finansowego w 2024 roku, który przekroczył 5 miliardów złotych, Santander Bank zmaga się z narastającym ryzykiem prawnym związanym z kredytami walutowymi.